مرجع تخصصی آب و فاضلاب

اندازه گيري سختی آب

سختي بطور عمده بر اساس دو فلز كلسيم و منيزيم سنجيده مي شود. بطور كلي عوامل سختي كاتيون ها مي باشند مانند آلومينيوم ، آهن ، منگنز و روي در سختي آب شركت مي كنند ولي كلسيم و منيزيم به مقدار زياد وجود دارد و كاتيون هاي ديگر يا وجود ندارند يا به مقدار خيلي كم هستند.

سختي به صورت (ppm mg/lit) كربنات كلسيم اندازه گيري مي شود. البته واحدهاي ديگري نيز وجود دارد:

1-    واحد فرانسوي:                               F = 10 mg/lit CaCO3

2-    واحد آلماني:                                      A = 10 mg/lit CaO

3-    واحد انگليسي:                  E = 1 grain / 1 gallon CaCO3

1 grain= 0.065 gr  و  1gallon= 4.546 lit

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

نکات مهم در مورد دسیکاتور

دسيكاتور ظرف ‌شيشه‌اي درپوش‌ داري است كه براي نگهداري اشياء  در فضاي خشك استفاده مي‌شود .

بوته هاي چيني يا پلاتيني پس‌از انتقال از كوره و همچنين مواد خشك شده در اون را براي سرد كردن و جلوگيري از جذب رطوبت در دسيكاتور نگهداري مي‌كنند.

در قسمت پايه دسيكاتور مقداري عامل خشك كننده شيميائي مي‌ريزند. سيليكاژل، كلريد سديم بي آب ، سولفات كلسيم (Drierite) و پركلرات منيزيم (Anhydrone ياDehydrite) از انواع عوامل خشك كننده مورد استفاده در دسيكاتور مي‌باشند. اين مواد پس از جذب رطوبت ، تغيير رنگ داده و غيرفعال مي‌شود . بنابراين براي احياء اين مواد ، آنها را در اون قرار مي‌دهند. بعنوان مثال سيليكاژل را در دما ي  180- 150 درجه حرارت و Drierite  را در دماي 250 – 230 درجه حرارت در اون قرار داده و احياء مي‌كنند.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

اسيديته بصورت FMA نشان داده مي شود و بر حسب ppm كربنات كلسيم محاسبه مي شود. FMA مخفف Free Mineral Acidity  (اسيديته آزاد) مي باشد.

عوامل ايجاد كننده اسيديته در آب:

اسيد سولفوريك (H₂SO₄) و اسيد نيتريك (HNO₃) و اسيد كلريدريك (HCl) عوامل ايجاد كننده اسيديته در آب مي باشند. براي اندازه گيري اسيديته (FMA) بايد غلظت يون هاي Cl^- ، SO₄^2- و NO₃^– را اندازه گيري نمود و غلظت يون هاي سولفات و نيترات و كلرور بر حسب ppm كربنات كلسيم محاسبه و مجموع آنها FMA مي باشد.

 

1- تبديل غلظت SO₄^-2 از ppm SO₄ به ppm كربنات كلسيم:

SO₄^2- ≡ CaCO₃

[SO₄ ^2-] (as ppm SO₄) × 1.04 = ppm CaCO₃

2- تبديل غلظت ^-Cl از ppm Cl به ppm كربنات كلسيم:

[Cl ^-] (as ppm Cl) × 1.41 =  ppm CaCO₃

3-  تبديل غلظت ^-NO₃از NO₃ ppm به ppm كربنات  كلسيم:

[NO3^-] (as ppm NO3) × 0.64 =  ppm CaCO₃

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

تعريف:

PH  آب در واقع معياري است نشان دهنده ميزان خاصيت اسيدي يا قليائي آب و براساس غلظت يون هيدروژن به صورت زير محاسبه مي شود.

PH = - log [H^-]

PH  آب از 1 تا 14 مي باشد. اگر اسيديته يا PH نمونه آب از 8.3  بالاتر باشد نمونه آب قليايي و اگر از 8.3 پائين تر باشد نمونه آب اسيدي مي باشد.

اسيديته يك محلول نسبت مستقيم با مقدار غلظت يون هيدروژن موجود در آن دارد. غلظت يون هيدروژن در هر محلول با مقدار غلظت يون هيدروژن در آب مقطر سنجيده مي شود.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

اندازه گيري قليائيت آب

قليائيت به صورت P Alk يا M Alk (يا T Alk) نشان داده مي شود و برحسب ppm CaCO3 گزارش مي شود.

منشاء قليائيت در آب وجود يون هاي هيدروكسيد (-OH) ، كربنات (2-CO3) و بي كربنات (-HCO3) مي باشد. البته براتها (3-BO3) ، فسفات ها (3-PO4) و سيليكات ها (3-SiO3) نيز مي توانند ايجاد قليائيت كنند.

قليائيت آب ، ظرفيت كمي آب در خنثي نمودن يك اسيد قوي تا PH مورد نظر مي باشد. تعیین قلیائیت در تفسیر و کنترل فرآیندهای تصفیه آب  و فاضلابها کاربرد فراوانی دارد.

قليائيت مي تواند به پنج صورت زير وجود داشته باشد:

    محلول فقط شامل هيدروكسيد (-OH)  باشد.
    محلول فقط شامل كربنات (2-CO3) باشد.
    محلول فقط شامل بي كربنات(-HCO3)  باشد.
    محلول شامل كربنات و بي كربنات (2-CO3) و (-HCO3)  باشد.
    محلول شامل هيدروكسيد و كربنات (-OH) و (2-CO3)  باشد.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

ترازو يكي از مهمترين وسائل آزمايشگاه مي‌باشد . براي بدست آوردن توزين صحيح و قابل اعتماد بايد به ‌نكات زير توجه كرد:
ترازو بايد روي پايه محكمي قرارگيرد كه حتي الامكان تحت تأثير ارتعاشات مكانيكي نباشد. بهتر است كه ‌ترازو را در اتاقي جدا از آزمايشگاه نگهداري شود. موقعيت آن بايد طوري باشد كه جريان هوا وجود نداشته باشد و دور از نور مستقيم خورشيد قرار گيرد.
ترازو بايد تراز باشد .اين كار را به كمك پيچهاي ترازو انجام دهيد.
زماني كه از ترازو استفاده نمي‌كنيد بايد درهاي آن بسته باشد .
هيچ شيئي را تا زماني كه به‌دماي اتاق نرسيده‌است ، وزن نكنيد. زيرا جريان هوائي كه در داخل جعبه ترازو ايجاد مي‌شود ، خطا ايجاد مي‌كند. بنابراين بوته‌هاي چيني يا پلاتيني را بايد ابتدا در دسيكاتور سرد كرده و بعد توزين نمود. اگر دماي بوته با دماي محيط متفاوت باشد باعث خطاي قابل ملاحظه‌اي مي‌گردد.
بوته پلاتيني يا چيني (يا هر شيئي) را با دست لمس نكنيد. براي جلوگيري از جذب رطوبت آن را با انبر جابجا كنيد.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب

آب انبار

 معمولا در مرکز محله‌های شهر واقع شده و از چهار عنصر اساسی تشکیل شده‌اند: ۱- خزینه- به شکل استوانه (محل ذخیره آب) که در دل زمین ایجاد شده، آب قنات بر آن مسلط است. در عین حال، زمین برای حفظ دمای آب نیز بوده‌است. ۲-گنبد- پوششی به شکل نیمکره بر روی خزینه به منظور حفاظت آب از آلودگیهای محیطی و خنک نگهداشتن آن. ۳-پاشیر- راهرویی پلکانی جهت برداشتن آب از خزینه ۴-بادگیر- وسیله‌ای برای هدایت جریان هوا به درون آب انبار برای جلوگیری از فساد آب است تعداد بادگیرها از یک تا شش با توجه به شرایط کار متفاوت است. یکی از عمده ترین مصالح در ساختمان آب انبار دیمه (deimah) است، که از آهک و خاکستر و ماسه بادی تشکیل شده‌است. این ملات ضمن آب بندی بنا، از فساد آب نیز جلوگیری می‌کند. بیشتر آب انبارها دارای یک ورودی و پاشیر هستند. اما برخی از آنها به لحاظ موقعیت شهرسازی و نحوه استقرار در بافت شهری، دارای دو یا سه ورودی می‌باشند. در منطقه میبد، هم در نواحی مسکونی و هم در کشتزارها و نواحی بیابانی، آب انبارها از عناصر شاخص هر محل هستند وبا توجه به نقش مهمی که در زندگی روزمره مردم داشته‌اند، از اعتبار و موقعیتی ویژه برخوردار بوده‌اند.

مرجع تخصصی آب و فاضلاب